ElkarOla: hizkuntza- eta hizketa-teknologien alorreko ikerketa estrategikoa

 

Eusko Jaurlaritzaren RIS3ko arloetarako irtenbide praktikoak izan ditu helburu ikerketa-proiektu estrategikoak. Hiru demo garatu dira: lurraldearen alorrerako, bezeroen arreta-zerbitzurako elkarrizketa-agente bat; biozientzien eta osasunaren alorrerako, osasun-arloko termino eta erlazioen bilatzaile bat; eta fabrikazio aurreratuaren alorrerako, adituaren eta langilearen arteko telelaguntza-sistema bat, denbora errealean funtzionatzen duena.

 

ElkarOla ikerketa-proiektuaren emaitzak aurkeztu dira gaur Usurbilen, Elhuyarren egoitzan egindako ekitaldian. VICOMTECH-IK4 eta TECNALIA zentro teknologikoek, UPV/EHUko Aholab eta IXA ikerketa- taldeek eta Elhuyarrek osatutako partzuergoak egin du ikerketa, bi urtez (2015-2016), Eusko Jaurlaritzako Ekonomiaren Garapen eta Azpiegitura Sailak diruz lagunduta eta Kultura eta Hizkuntza Politika Sailak babestuta.

 

ElkarOla proiektuaren ikerketa-arloa hizkuntza- eta hizketa-teknologiak dira: itzulpengintzarako tresnak (itzulpen automatikoa, itzulpen-memoriak...), informazioaren kudeaketa (bilatzaileak, informazio-erauzketa, sentimenduen analisia...), hizkuntza-baliabideak (hiztegiak, corpusak, zuzentzaileak...) eta hizketarako tresnak (hizketaren ezagutza, hizketaren sorkuntza...). Proiektuak bereziki euskararako lantzen ditu teknologiok, baina baita inguruko beste hizkuntza batzuetarako ere.

 

ElkarOlan, oinarrizko ikerketaz gain, ikerketa aplikatua ere egiten da, transferentzia teknologikoari garrantzia ematen zaio eta tresnak gizarteratu edota merkaturatzera ere iristen da. Aplikazio-alor hauetan aritu da, Eusko Jaurlaritzaren RIS3ko arloetan enfasia jarriz: fabrikazio aurreratua, biozientziak eta osasuna eta lurraldea (hizkuntzen industria, turismoa, kultura, hezkuntza...). ElkarOlaren beste helburuetako bat hau da: jakintza eta masa kritiko kualifikatu bat sortzea, ildo estrategiko honetako I+G+Baren etorkizunari era autonomoan aurre egin ahal izateko. Horretarako, prestakuntza-ikastaroak, graduondoko masterrak, mintegi espezializatuak eta doktorego-ikastaroak antolatzen dira hizkuntza- eta hizketa-teknologien alorrean. Gainera, proiektuaren helburuak lortzeko, aplikazio-alorretako enpresa askorekin lehentasunezko harremanak izateaz gain, beharrezko masa kritikoa eta nazioarteko ospea duen zientzialari- eta ikertzaile-komunitate bat dute proiektuaren partzuergoa osatzen duten kideek.

 

Proiektuan landutako teknologiek izan ditzaketen aplikazioen erakusle, hiru demo garatu dira. Lurraldearen alorrerako, bezeroen arreta-zerbitzurako elkarrizketa-agente bat garatu dugu. Bezeroen arreta-zerbitzuak elementu gakoa dira zenbait sektoretan kalitateko zerbitzua eskaintzeko, baina zerbitzu horietako askok balio gutxiko ataza edo fase errepikakorrak dituzte (erabiltzailea identifikatzea, formularioak betetzea, kontsulta sinpleak...). Elkarrizketa-sistemen teknologiek, hizkuntza naturalaren prozesamenduarekin eta adimen artifizialarekin batera, aukera ematen dute halako atazak automatizatzeko, teknikariek denbora modu eraginkorragoan erabil dezaten. Demoa web-interfaze batean integratutako elkarrizketa-sistema bat da, non hizkuntza naturala prozesatzeko teknikak eta sailkapen-algoritmo estatistikoak erabiltzen baitira erabiltzailea identifikatzeko eta erabiltzaileak deskribatutako gertakaria zein sailetara bideratu behar den asmatzeko. Sistemaren erantzunak testu bidez zein hizketa-sintesi bidez ematen dira, eta aginduak ere idatziz zein ahoz eman dakizkioke.

 

Biozientziak eta osasuna arloko demoa osasun-arloko termino eta erlazioen bilatzaile bat da. Medikuntza-entitateen (gaixotasunak eta sendagaiak) eta beren arteko erlazioen bilatzaile baten lehen prototipo honek medikuntza-gaien inguruko gaztelaniazko artikulu zientifikoen laburpenen corpus baten gainean funtzionatzen du. Corpus hori eskuz etiketatu da, sendagaien erreakzio kaltegarrien detekzio automatikoko sistema bat entrenatu eta ebaluatzeko. Etiketatutako entitateen artean daude, batetik, sendagai generikoak, sendagai-markak eta substantziak; bestetik, gaixotasunak eta sintomak. Etiketatutako erlazioen artean, berriz, kausak (zer kausak sortzen duen zer gaixotasun) eta tratamenduak (zer sendagairekin tratatzen den zer gaixotasun) daude. Bilatzailean, entitateen edo erlazioen araberako bilaketak egin daitezke, eta, ondoren, dokumentu bakoitzean detektatutako entitate eta erlazioak grafikoki ikusi.

 

Fabrikazio aurreratuaren alorrerako egindako demoa errealitate areagotuko telelaguntza-sistema bat da, aditu baten eta langile baten artean erabiltzeko. Demo horrek erakusten du zertan lagundu dezaketen hizkuntza- eta hizketa-teknologiek ingurune industrial zaratatsu batean. Langileak smartglass batzuk jantziko ditu eskuak lanerako libre izan nahi baditu, edo tableta bat izango du eskura. Adituak urrunetik lagunduko dio, beste tableta baten edo ordenagailu baten bidez. Adituak denbora errealean jasoko du langileak esaten duena eta bere tableta edo betaurrekoekin ikusten duena. Hala, adituak ahoz emango dizkio argibideak langileari, baina, langilea makinek eragindako ingurune zaratatsuan egon daitekeenez, sistemak automatikoki transkribatu (hizketa-ezagutza bidez) eta itzuliko (itzulpen automatiko bidez) ditu argibideok, idatziz irits dakizkion langileari. Testu hori bere gailuan erakutsiko zaio langileari, denbora errealean, ikusten ari denaren gainean, eta testuak pausoz pauso gidatuko du langilea bere langintzan. Horrez gain, aplikazioak errealitate areagotuan erakutsiko dizkio langileari adituak urrunetik emandako argibideak, gezien eta antzekoen bidez.

 

 

 

Berriak gehiago

Donostiak Londresen aurkeztu du hiri adimentsuaren eredua ezartzeko Replicate proiektua

Donostiako hiriak, irailaren 12an (atzo) aurkeztu zuen, Smart Cities Live London-en esparruan, Bristoleko eta Florentziako ordezkariekin batera, REPLICATE proiektua. Proiektuan smart city-rako trantsizio-prozesua jorratzen da, energia-eraginkortasunaren, mugikortasun iraunkorraren eta IKT/Azpiegituren eremuetan, teknologia berriak hedatzea eta erreplikatzeko prozesua lantzea bultzatzearekin batera ...

Kalapie elkarteak ekimen bat jarri du martxan Donostiako airearen kalitatea neurtzeko

Goi-mailako teknologia duten gailu eramangarrien bidez, arnasten dugun aireari buruzko informazioa jasotzen du denbora errealean txirrindulari-elkarteak. Donostiako kutsadura atmosferikoari buruzko ikerketa-lan bat jarri berri du martxan Kalapie txirrindulari-elkarteak, denbora errealean jakiteko zer ezaugarri dituen arnasten dugun aireak pedalei eraginez, oinez, korrika, edo, besterik gabe, espaloian, goazenean, ihes-hodietatik metro gutxira ...

Asklepios enpresa biofarmazeutikoak instalazio bat irekiko du Donostian

Erakundea ez da ikerketa soilean arituko Miramonen; bertan sortuko ditu, halaber, bektoreak. Zazpi milioi baino gehiago inbertituko ditu Asklepios Biopharmaceutical erakundeak Gipuzkoako hiriburuko instalazioan, eta litekeena da, lehenengo fase batean, 30 lagun baino gehiago kontratatzea ...

Lortutako kontratuei esker, mundu-mailako aitzindari bihurtu da Vivebiotech

Bioteknologia-sektorea Gipuzkoan izaten ari den hazkunde-hasierari gehitu zaio enpresa. Vivebiotech, Miramonen kokatua, bi hitzarmen ixtear dago Espainiako eta Europako pazienteekin entseguak egiteko, odoleko zelulak kaltetzen dituzten gaixotasunei bideratuta ...

Donostiako BPGk hazten jarraitzen du; % 2,4ko hazkundea izan du 2016an

Hirugarren urtez jarraian hazi da Donostiako Barne Produktu Gordina, Donostiako Ekonomia Sustatzeko sailaren Behatoki Adimendunak egindako Hiri-Ekonomiaren 2016ko Barometroan jasotzen diren estimazioen arabera, eta 7.300 milioitik gorakoa da, sektore traktoreei esker: sektore turistikoari, osasun-sektoreari, hezkuntzari eta merkataritzari esker, hain zuzen ere ...

Donostiako Sustapenak Txileko Araucanía lurraldeko ordezkari talde bati egin dio harrera

Txileko ordezkariek zuzenean ezagutu ahal izan zuten Talent House, Donostiako Sustapenaren proiekturik enblematikoenetakoa. Abuztuaren 14an, 15ean eta 16an, Txileko Araucanía lurraldeko ordezkari talde bat Donostiako Sustapenarekin bildu zen, hiriaren sustapena eta garapen ekonomiko eta soziala xede duen sozietate publiko horren proiektuak zuzenean ezagutzeko. Bereziki, Hiri Behatokiaren jardueretan jarri zuten arreta.

FacebookTwitterLinkedin