ElkarOla: hizkuntza- eta hizketa-teknologien alorreko ikerketa estrategikoa

 

Eusko Jaurlaritzaren RIS3ko arloetarako irtenbide praktikoak izan ditu helburu ikerketa-proiektu estrategikoak. Hiru demo garatu dira: lurraldearen alorrerako, bezeroen arreta-zerbitzurako elkarrizketa-agente bat; biozientzien eta osasunaren alorrerako, osasun-arloko termino eta erlazioen bilatzaile bat; eta fabrikazio aurreratuaren alorrerako, adituaren eta langilearen arteko telelaguntza-sistema bat, denbora errealean funtzionatzen duena.

 

ElkarOla ikerketa-proiektuaren emaitzak aurkeztu dira gaur Usurbilen, Elhuyarren egoitzan egindako ekitaldian. VICOMTECH-IK4 eta TECNALIA zentro teknologikoek, UPV/EHUko Aholab eta IXA ikerketa- taldeek eta Elhuyarrek osatutako partzuergoak egin du ikerketa, bi urtez (2015-2016), Eusko Jaurlaritzako Ekonomiaren Garapen eta Azpiegitura Sailak diruz lagunduta eta Kultura eta Hizkuntza Politika Sailak babestuta.

 

ElkarOla proiektuaren ikerketa-arloa hizkuntza- eta hizketa-teknologiak dira: itzulpengintzarako tresnak (itzulpen automatikoa, itzulpen-memoriak...), informazioaren kudeaketa (bilatzaileak, informazio-erauzketa, sentimenduen analisia...), hizkuntza-baliabideak (hiztegiak, corpusak, zuzentzaileak...) eta hizketarako tresnak (hizketaren ezagutza, hizketaren sorkuntza...). Proiektuak bereziki euskararako lantzen ditu teknologiok, baina baita inguruko beste hizkuntza batzuetarako ere.

 

ElkarOlan, oinarrizko ikerketaz gain, ikerketa aplikatua ere egiten da, transferentzia teknologikoari garrantzia ematen zaio eta tresnak gizarteratu edota merkaturatzera ere iristen da. Aplikazio-alor hauetan aritu da, Eusko Jaurlaritzaren RIS3ko arloetan enfasia jarriz: fabrikazio aurreratua, biozientziak eta osasuna eta lurraldea (hizkuntzen industria, turismoa, kultura, hezkuntza...). ElkarOlaren beste helburuetako bat hau da: jakintza eta masa kritiko kualifikatu bat sortzea, ildo estrategiko honetako I+G+Baren etorkizunari era autonomoan aurre egin ahal izateko. Horretarako, prestakuntza-ikastaroak, graduondoko masterrak, mintegi espezializatuak eta doktorego-ikastaroak antolatzen dira hizkuntza- eta hizketa-teknologien alorrean. Gainera, proiektuaren helburuak lortzeko, aplikazio-alorretako enpresa askorekin lehentasunezko harremanak izateaz gain, beharrezko masa kritikoa eta nazioarteko ospea duen zientzialari- eta ikertzaile-komunitate bat dute proiektuaren partzuergoa osatzen duten kideek.

 

Proiektuan landutako teknologiek izan ditzaketen aplikazioen erakusle, hiru demo garatu dira. Lurraldearen alorrerako, bezeroen arreta-zerbitzurako elkarrizketa-agente bat garatu dugu. Bezeroen arreta-zerbitzuak elementu gakoa dira zenbait sektoretan kalitateko zerbitzua eskaintzeko, baina zerbitzu horietako askok balio gutxiko ataza edo fase errepikakorrak dituzte (erabiltzailea identifikatzea, formularioak betetzea, kontsulta sinpleak...). Elkarrizketa-sistemen teknologiek, hizkuntza naturalaren prozesamenduarekin eta adimen artifizialarekin batera, aukera ematen dute halako atazak automatizatzeko, teknikariek denbora modu eraginkorragoan erabil dezaten. Demoa web-interfaze batean integratutako elkarrizketa-sistema bat da, non hizkuntza naturala prozesatzeko teknikak eta sailkapen-algoritmo estatistikoak erabiltzen baitira erabiltzailea identifikatzeko eta erabiltzaileak deskribatutako gertakaria zein sailetara bideratu behar den asmatzeko. Sistemaren erantzunak testu bidez zein hizketa-sintesi bidez ematen dira, eta aginduak ere idatziz zein ahoz eman dakizkioke.

 

Biozientziak eta osasuna arloko demoa osasun-arloko termino eta erlazioen bilatzaile bat da. Medikuntza-entitateen (gaixotasunak eta sendagaiak) eta beren arteko erlazioen bilatzaile baten lehen prototipo honek medikuntza-gaien inguruko gaztelaniazko artikulu zientifikoen laburpenen corpus baten gainean funtzionatzen du. Corpus hori eskuz etiketatu da, sendagaien erreakzio kaltegarrien detekzio automatikoko sistema bat entrenatu eta ebaluatzeko. Etiketatutako entitateen artean daude, batetik, sendagai generikoak, sendagai-markak eta substantziak; bestetik, gaixotasunak eta sintomak. Etiketatutako erlazioen artean, berriz, kausak (zer kausak sortzen duen zer gaixotasun) eta tratamenduak (zer sendagairekin tratatzen den zer gaixotasun) daude. Bilatzailean, entitateen edo erlazioen araberako bilaketak egin daitezke, eta, ondoren, dokumentu bakoitzean detektatutako entitate eta erlazioak grafikoki ikusi.

 

Fabrikazio aurreratuaren alorrerako egindako demoa errealitate areagotuko telelaguntza-sistema bat da, aditu baten eta langile baten artean erabiltzeko. Demo horrek erakusten du zertan lagundu dezaketen hizkuntza- eta hizketa-teknologiek ingurune industrial zaratatsu batean. Langileak smartglass batzuk jantziko ditu eskuak lanerako libre izan nahi baditu, edo tableta bat izango du eskura. Adituak urrunetik lagunduko dio, beste tableta baten edo ordenagailu baten bidez. Adituak denbora errealean jasoko du langileak esaten duena eta bere tableta edo betaurrekoekin ikusten duena. Hala, adituak ahoz emango dizkio argibideak langileari, baina, langilea makinek eragindako ingurune zaratatsuan egon daitekeenez, sistemak automatikoki transkribatu (hizketa-ezagutza bidez) eta itzuliko (itzulpen automatiko bidez) ditu argibideok, idatziz irits dakizkion langileari. Testu hori bere gailuan erakutsiko zaio langileari, denbora errealean, ikusten ari denaren gainean, eta testuak pausoz pauso gidatuko du langilea bere langintzan. Horrez gain, aplikazioak errealitate areagotuan erakutsiko dizkio langileari adituak urrunetik emandako argibideak, gezien eta antzekoen bidez.

 

 

 

Berriak gehiago

Desberdin funtzionatzen dute pertsona ezker eta eskuin elebidunen garunek?

Hitz egiteko eta hizkuntza ulertzeko gaitasunean parte hartzen duen neurona-sarea aztertuko duen ikerketa bat jarri du martxan BCBLk. Pertsona gehienek garunaren ezkerreko hemisferioan daukate sare horren zati nagusia, eta lateralizazio esaten zaio horri. Baina zer gertatzen da pertsona ezker elebidunen garunetan? Ikerketa egiteko, 18-36 urte bitarteko boluntario ezker elebidunak (gaztelania-euskara) behar ditu ikerketa-zentro donostiarrak ...

POLYMATek praktikaldiak eskaintzen ditu 2018ko udarako

Zientzietako eta ingeniaritzako hirugarren eta laugarren mailako ikasleei zuzendutako praktikak dira. Hautatutako ikasleek Donostiako zentroko ikerketa-talde batean lan egin ahal izango dute udan. Udako praktikaldiak eskaintzen dizkie POLYMATek kimikako, beste zientzietako edo ingeniaritzako hirugarren eta laugarren mailako ikasleei ...

Cidetec, paperezko zirkuitu elektronikoak fabrikatzeko EBko proiektu baten buru

Donostiako zentro teknologikoa INNPAPER ekimenaren koordinatzaile izango da, eta gaur egungo gailuek sortzen duten txatar teknologikoak murriztea dute helburu. INNPAPER proiektuko bazkideak Donostian elkartu ziren urtarrilaren 17an eta 18an, hiru urte eta erdiko nazioarteko proiektu horren lehen urratsak koordinatzeko ...

Suhiltzaileek eraikinetan zein kanpoaldean duten posizionamendua hobetzeko europar proiektu baten buru da CEIT-IK4

Europar proiektuaren izena AIOSAT - Autonomous Indoor Outdoor Safety Tracking System da. Zentro teknologiko gipuzkoarrarekin batera, proiektuan parte hartzen dute eskola militar batek, komunikazioetan espezializatutako ingeniaritza-enpresa sevillar batek, suaren trebakuntza-zentro batek eta Herbehereetako eta Belgikako ikerketa-zentro batzuek ...

Munduko ikerlari aipatuenen zerrendan sartu da Javier Aizpurua

Clarivate analytics ek landutako zerrendak Materialen Fisika Zentroko zuzendaria nabarmentzen du mundu mailako ikerlari aipatuenetakoen artean. Javier Aizpurua, CFM-Materialen Fisika Zentroko zuzendaria (UPV/EHU-CSIC) eta CFM eta Donostia International Physics Centerreko (DIPC) Nanofotonikako teoria taldeko burua, ikerlari aipatuenen artean azaltzen da Clarivate Analytics ek argitaratu berri duen zerrenda ofizialean ...

Alemaniako Fisika Elkarteak UPV/EHUko Ángel Rubio irakaslea saritu du

Alemaniako Fisika Elkarteak UPV/EHUko Ángel Rubio irakaslea saritu du. Max-Born saria eman dio, erakundearen sari gorena. Alemaniako Fisika Elkartearen (German Physics Society) Fisika Institutuak Max-Born saria eman dio, erakundearen sari gorena, UPV/EHUko Materialen Fisikako katedradun Ángel Rubiori. ...

FacebookTwitterLinkedin