ElkarOla: hizkuntza- eta hizketa-teknologien alorreko ikerketa estrategikoa

 

Eusko Jaurlaritzaren RIS3ko arloetarako irtenbide praktikoak izan ditu helburu ikerketa-proiektu estrategikoak. Hiru demo garatu dira: lurraldearen alorrerako, bezeroen arreta-zerbitzurako elkarrizketa-agente bat; biozientzien eta osasunaren alorrerako, osasun-arloko termino eta erlazioen bilatzaile bat; eta fabrikazio aurreratuaren alorrerako, adituaren eta langilearen arteko telelaguntza-sistema bat, denbora errealean funtzionatzen duena.

 

ElkarOla ikerketa-proiektuaren emaitzak aurkeztu dira gaur Usurbilen, Elhuyarren egoitzan egindako ekitaldian. VICOMTECH-IK4 eta TECNALIA zentro teknologikoek, UPV/EHUko Aholab eta IXA ikerketa- taldeek eta Elhuyarrek osatutako partzuergoak egin du ikerketa, bi urtez (2015-2016), Eusko Jaurlaritzako Ekonomiaren Garapen eta Azpiegitura Sailak diruz lagunduta eta Kultura eta Hizkuntza Politika Sailak babestuta.

 

ElkarOla proiektuaren ikerketa-arloa hizkuntza- eta hizketa-teknologiak dira: itzulpengintzarako tresnak (itzulpen automatikoa, itzulpen-memoriak...), informazioaren kudeaketa (bilatzaileak, informazio-erauzketa, sentimenduen analisia...), hizkuntza-baliabideak (hiztegiak, corpusak, zuzentzaileak...) eta hizketarako tresnak (hizketaren ezagutza, hizketaren sorkuntza...). Proiektuak bereziki euskararako lantzen ditu teknologiok, baina baita inguruko beste hizkuntza batzuetarako ere.

 

ElkarOlan, oinarrizko ikerketaz gain, ikerketa aplikatua ere egiten da, transferentzia teknologikoari garrantzia ematen zaio eta tresnak gizarteratu edota merkaturatzera ere iristen da. Aplikazio-alor hauetan aritu da, Eusko Jaurlaritzaren RIS3ko arloetan enfasia jarriz: fabrikazio aurreratua, biozientziak eta osasuna eta lurraldea (hizkuntzen industria, turismoa, kultura, hezkuntza...). ElkarOlaren beste helburuetako bat hau da: jakintza eta masa kritiko kualifikatu bat sortzea, ildo estrategiko honetako I+G+Baren etorkizunari era autonomoan aurre egin ahal izateko. Horretarako, prestakuntza-ikastaroak, graduondoko masterrak, mintegi espezializatuak eta doktorego-ikastaroak antolatzen dira hizkuntza- eta hizketa-teknologien alorrean. Gainera, proiektuaren helburuak lortzeko, aplikazio-alorretako enpresa askorekin lehentasunezko harremanak izateaz gain, beharrezko masa kritikoa eta nazioarteko ospea duen zientzialari- eta ikertzaile-komunitate bat dute proiektuaren partzuergoa osatzen duten kideek.

 

Proiektuan landutako teknologiek izan ditzaketen aplikazioen erakusle, hiru demo garatu dira. Lurraldearen alorrerako, bezeroen arreta-zerbitzurako elkarrizketa-agente bat garatu dugu. Bezeroen arreta-zerbitzuak elementu gakoa dira zenbait sektoretan kalitateko zerbitzua eskaintzeko, baina zerbitzu horietako askok balio gutxiko ataza edo fase errepikakorrak dituzte (erabiltzailea identifikatzea, formularioak betetzea, kontsulta sinpleak...). Elkarrizketa-sistemen teknologiek, hizkuntza naturalaren prozesamenduarekin eta adimen artifizialarekin batera, aukera ematen dute halako atazak automatizatzeko, teknikariek denbora modu eraginkorragoan erabil dezaten. Demoa web-interfaze batean integratutako elkarrizketa-sistema bat da, non hizkuntza naturala prozesatzeko teknikak eta sailkapen-algoritmo estatistikoak erabiltzen baitira erabiltzailea identifikatzeko eta erabiltzaileak deskribatutako gertakaria zein sailetara bideratu behar den asmatzeko. Sistemaren erantzunak testu bidez zein hizketa-sintesi bidez ematen dira, eta aginduak ere idatziz zein ahoz eman dakizkioke.

 

Biozientziak eta osasuna arloko demoa osasun-arloko termino eta erlazioen bilatzaile bat da. Medikuntza-entitateen (gaixotasunak eta sendagaiak) eta beren arteko erlazioen bilatzaile baten lehen prototipo honek medikuntza-gaien inguruko gaztelaniazko artikulu zientifikoen laburpenen corpus baten gainean funtzionatzen du. Corpus hori eskuz etiketatu da, sendagaien erreakzio kaltegarrien detekzio automatikoko sistema bat entrenatu eta ebaluatzeko. Etiketatutako entitateen artean daude, batetik, sendagai generikoak, sendagai-markak eta substantziak; bestetik, gaixotasunak eta sintomak. Etiketatutako erlazioen artean, berriz, kausak (zer kausak sortzen duen zer gaixotasun) eta tratamenduak (zer sendagairekin tratatzen den zer gaixotasun) daude. Bilatzailean, entitateen edo erlazioen araberako bilaketak egin daitezke, eta, ondoren, dokumentu bakoitzean detektatutako entitate eta erlazioak grafikoki ikusi.

 

Fabrikazio aurreratuaren alorrerako egindako demoa errealitate areagotuko telelaguntza-sistema bat da, aditu baten eta langile baten artean erabiltzeko. Demo horrek erakusten du zertan lagundu dezaketen hizkuntza- eta hizketa-teknologiek ingurune industrial zaratatsu batean. Langileak smartglass batzuk jantziko ditu eskuak lanerako libre izan nahi baditu, edo tableta bat izango du eskura. Adituak urrunetik lagunduko dio, beste tableta baten edo ordenagailu baten bidez. Adituak denbora errealean jasoko du langileak esaten duena eta bere tableta edo betaurrekoekin ikusten duena. Hala, adituak ahoz emango dizkio argibideak langileari, baina, langilea makinek eragindako ingurune zaratatsuan egon daitekeenez, sistemak automatikoki transkribatu (hizketa-ezagutza bidez) eta itzuliko (itzulpen automatiko bidez) ditu argibideok, idatziz irits dakizkion langileari. Testu hori bere gailuan erakutsiko zaio langileari, denbora errealean, ikusten ari denaren gainean, eta testuak pausoz pauso gidatuko du langilea bere langintzan. Horrez gain, aplikazioak errealitate areagotuan erakutsiko dizkio langileari adituak urrunetik emandako argibideak, gezien eta antzekoen bidez.

 

 

 

Berriak gehiago

Donostia Sustapenak Bartzelonako Smart City Expo World Congress batzarrean hartu zuen parte eta Donostia Smart estrategia eta proiektuak aurkeztu zituen

Donostia Sustapenak (Ekonomia Sustapeneko Zinegotzigoa), segidako hirugarren urtez, Bartzelonako Smart City Expo World Congress batzarrean hartu du parte, lighthouse proiektu eta Europako erakundeekin baterako stand batean, Replicate, SmartKalea eta OptEEmal proiektuak aurkeztu zituen, eta baita Donostia/San Sebastián hiriko Smart estrategia ere ...

Donostiako gazteek hiriaren etorkizuna imajinatu dute

Donostiako haurrak hiriaren etorkizuna dira, eta haiek auzoak eta kaleak ikusteko duten modua oso kontuan hartu beharrekoa da. Donostia WeekINN Asteak etorkizuna sormenarekin, erantzukizunarekin eta optimismoarekin imajinatzera bultzatu ditu gazteenak. Moda-munduaren etorkizuna, espazioen eta gastronomiaren arteko harremana eta hiriko merkataritzarekin loturiko proiektu berritzaileenak ere protagonistak izan dira Berrikuntza Astearen azken egunean; Astea inoiz baino nazioartekoagoa izan da. ...

WeekINN ekimenak asterik nazioartekoenari amaiera eman dio

Donostiako WeekINN Berrikuntza Astearen bosgarren edizioa izan da aurtengoa, Alkateordetzak antolatuta Donostiako Sustapenaren bitartez, eta atzo amaitu zen. Bertan, nazioartekotzearen aldeko apustua jorratu da, eta antolatutako jarduera ezberdinetan Boston, Oslo, Helsinki, Vilnius, Utrech edo Bristol bezalako hiriek hartu dute parte. Edizio honetan 5.000 pertsonak hartu dute parte, Donostian nahiz parte hartu duten hirietan antolatutako jarduera ezberdinetan, eta horietatik mila bat gazteak izan dira ...

Donostiako berrikuntzaren orainaldia eta etorkizuna

Ibermática eta Graphenea sarituk izan dira DonostiaINN sarien hirugarren edizioan, berrikuntzaren alde egindako apustuarengatik. Etorkizuneko berritzaileek, neska-mutil donostiarrek ere gogoetarako euren gunea izan dute. Berrikuntza femeninoan, gobernu irekien zeregina, nekazaritzarako elikagaien sektoreari aplikatutako teknologia, diseinu munduaren joerak edo 'influencers' fenomenoa Instagram sarean izan dira ostegun honetan Donostia WeekINN jarduerari itxura eman dioten beste gai batzuk izan dira.

Donostian talentua erakartzeko eta talentuari eusteko gakoak

Hiriak pertsonei esker hazten dira. Gizarte batean zenbat eta talentu gehiago agertu, orduan eta garapen-aukera gehiago aurkezten dira. Donostia WeekINN Asteko jardunaldi honen giltzarrietariko bat talentua erakartzea eta talentuari eustea izan da, enpresei hazteko eskaintzen zaizkien tokiko eta nazioarteko finantza-programak alde batera utzi gabe. Ekonomia zirkularrak, energia berriztagarriak, 3D inprimaketa edo gastronomia-arloko berrikuntza jorratu dira berrikuntzaren astearen erdiko jardueretan.

Giza gaitasunen eta teknologia berrien arteko bizikidetza etorkizuneko lan-merkatuan

Donostia WeekINN Asteko bigarren jardunaldian, etorkizuneko lan-merkatuaren erronkak jorratu dira, adimen artifiziala eta robotika bezalako teknologiak ustekabean sartuko baitira. Kirolean balioek duten garrantzia, talentua eta generazio-aldaketa edo merkataritzan aplikaturiko teknologia berriak ere landu dira astearte honetan. ...

FacebookTwitterLinkedin