ElkarOla: hizkuntza- eta hizketa-teknologien alorreko ikerketa estrategikoa

 

Eusko Jaurlaritzaren RIS3ko arloetarako irtenbide praktikoak izan ditu helburu ikerketa-proiektu estrategikoak. Hiru demo garatu dira: lurraldearen alorrerako, bezeroen arreta-zerbitzurako elkarrizketa-agente bat; biozientzien eta osasunaren alorrerako, osasun-arloko termino eta erlazioen bilatzaile bat; eta fabrikazio aurreratuaren alorrerako, adituaren eta langilearen arteko telelaguntza-sistema bat, denbora errealean funtzionatzen duena.

 

ElkarOla ikerketa-proiektuaren emaitzak aurkeztu dira gaur Usurbilen, Elhuyarren egoitzan egindako ekitaldian. VICOMTECH-IK4 eta TECNALIA zentro teknologikoek, UPV/EHUko Aholab eta IXA ikerketa- taldeek eta Elhuyarrek osatutako partzuergoak egin du ikerketa, bi urtez (2015-2016), Eusko Jaurlaritzako Ekonomiaren Garapen eta Azpiegitura Sailak diruz lagunduta eta Kultura eta Hizkuntza Politika Sailak babestuta.

 

ElkarOla proiektuaren ikerketa-arloa hizkuntza- eta hizketa-teknologiak dira: itzulpengintzarako tresnak (itzulpen automatikoa, itzulpen-memoriak...), informazioaren kudeaketa (bilatzaileak, informazio-erauzketa, sentimenduen analisia...), hizkuntza-baliabideak (hiztegiak, corpusak, zuzentzaileak...) eta hizketarako tresnak (hizketaren ezagutza, hizketaren sorkuntza...). Proiektuak bereziki euskararako lantzen ditu teknologiok, baina baita inguruko beste hizkuntza batzuetarako ere.

 

ElkarOlan, oinarrizko ikerketaz gain, ikerketa aplikatua ere egiten da, transferentzia teknologikoari garrantzia ematen zaio eta tresnak gizarteratu edota merkaturatzera ere iristen da. Aplikazio-alor hauetan aritu da, Eusko Jaurlaritzaren RIS3ko arloetan enfasia jarriz: fabrikazio aurreratua, biozientziak eta osasuna eta lurraldea (hizkuntzen industria, turismoa, kultura, hezkuntza...). ElkarOlaren beste helburuetako bat hau da: jakintza eta masa kritiko kualifikatu bat sortzea, ildo estrategiko honetako I+G+Baren etorkizunari era autonomoan aurre egin ahal izateko. Horretarako, prestakuntza-ikastaroak, graduondoko masterrak, mintegi espezializatuak eta doktorego-ikastaroak antolatzen dira hizkuntza- eta hizketa-teknologien alorrean. Gainera, proiektuaren helburuak lortzeko, aplikazio-alorretako enpresa askorekin lehentasunezko harremanak izateaz gain, beharrezko masa kritikoa eta nazioarteko ospea duen zientzialari- eta ikertzaile-komunitate bat dute proiektuaren partzuergoa osatzen duten kideek.

 

Proiektuan landutako teknologiek izan ditzaketen aplikazioen erakusle, hiru demo garatu dira. Lurraldearen alorrerako, bezeroen arreta-zerbitzurako elkarrizketa-agente bat garatu dugu. Bezeroen arreta-zerbitzuak elementu gakoa dira zenbait sektoretan kalitateko zerbitzua eskaintzeko, baina zerbitzu horietako askok balio gutxiko ataza edo fase errepikakorrak dituzte (erabiltzailea identifikatzea, formularioak betetzea, kontsulta sinpleak...). Elkarrizketa-sistemen teknologiek, hizkuntza naturalaren prozesamenduarekin eta adimen artifizialarekin batera, aukera ematen dute halako atazak automatizatzeko, teknikariek denbora modu eraginkorragoan erabil dezaten. Demoa web-interfaze batean integratutako elkarrizketa-sistema bat da, non hizkuntza naturala prozesatzeko teknikak eta sailkapen-algoritmo estatistikoak erabiltzen baitira erabiltzailea identifikatzeko eta erabiltzaileak deskribatutako gertakaria zein sailetara bideratu behar den asmatzeko. Sistemaren erantzunak testu bidez zein hizketa-sintesi bidez ematen dira, eta aginduak ere idatziz zein ahoz eman dakizkioke.

 

Biozientziak eta osasuna arloko demoa osasun-arloko termino eta erlazioen bilatzaile bat da. Medikuntza-entitateen (gaixotasunak eta sendagaiak) eta beren arteko erlazioen bilatzaile baten lehen prototipo honek medikuntza-gaien inguruko gaztelaniazko artikulu zientifikoen laburpenen corpus baten gainean funtzionatzen du. Corpus hori eskuz etiketatu da, sendagaien erreakzio kaltegarrien detekzio automatikoko sistema bat entrenatu eta ebaluatzeko. Etiketatutako entitateen artean daude, batetik, sendagai generikoak, sendagai-markak eta substantziak; bestetik, gaixotasunak eta sintomak. Etiketatutako erlazioen artean, berriz, kausak (zer kausak sortzen duen zer gaixotasun) eta tratamenduak (zer sendagairekin tratatzen den zer gaixotasun) daude. Bilatzailean, entitateen edo erlazioen araberako bilaketak egin daitezke, eta, ondoren, dokumentu bakoitzean detektatutako entitate eta erlazioak grafikoki ikusi.

 

Fabrikazio aurreratuaren alorrerako egindako demoa errealitate areagotuko telelaguntza-sistema bat da, aditu baten eta langile baten artean erabiltzeko. Demo horrek erakusten du zertan lagundu dezaketen hizkuntza- eta hizketa-teknologiek ingurune industrial zaratatsu batean. Langileak smartglass batzuk jantziko ditu eskuak lanerako libre izan nahi baditu, edo tableta bat izango du eskura. Adituak urrunetik lagunduko dio, beste tableta baten edo ordenagailu baten bidez. Adituak denbora errealean jasoko du langileak esaten duena eta bere tableta edo betaurrekoekin ikusten duena. Hala, adituak ahoz emango dizkio argibideak langileari, baina, langilea makinek eragindako ingurune zaratatsuan egon daitekeenez, sistemak automatikoki transkribatu (hizketa-ezagutza bidez) eta itzuliko (itzulpen automatiko bidez) ditu argibideok, idatziz irits dakizkion langileari. Testu hori bere gailuan erakutsiko zaio langileari, denbora errealean, ikusten ari denaren gainean, eta testuak pausoz pauso gidatuko du langilea bere langintzan. Horrez gain, aplikazioak errealitate areagotuan erakutsiko dizkio langileari adituak urrunetik emandako argibideak, gezien eta antzekoen bidez.

 

 

 

Berriak gehiago

Donostiako beste enpresa bat sartu da Enpresa Txiki eta Ertainetarako Tresna deritzon europar deialdiaren enpresa onuradunen zerrendan; programa hori merkatuari soluzio berritzaileak eskaintzen dioten proiektuak dituzten enpresa txiki eta ertainei zuzendu

Wireless Cities enpresa donostiarrak aurkeztutako proiektuarekin batera, 14 enpresa donostiarrak ETE Tresna (SME Instrument ) laguntzen onuradun dira ia 2014. urtetik, programa abiarazi zenetik; horrek esan nahi du Espainiaren funtsez % 5, guztira eskuratutako ia 10 milioi eurorekin ...

Pedro Miguel Echenique honoris causa doktore izendatu du Santo Domingoko Unibertsitate Autonomoak

Izendapenean, zeinean UASDko sinboloak eta Zientzien Fakultateko kapa laburra jaso zituen, zientzialariak Zientzia Fisikoen arloari egin dizkion ekarpenak nabarmendu dituzte. Santo Domingoko Unibertsitate Autonomoak (UASD) honoris causa doktore izendatu du Universidad del País Vasco/Euskal Herriko Unibertsitateko ...

Spyrok eta Tecnaliak enpresa bat sortu dute 4.0 industria indartzeko asmoz: “Vixion”

Vixionen helburua da nazioarteko merkatuan aitzindari bihurtzea makinetarako konektagarritasun-soluzioak garatzen. Vixion enpresa sortu dute Spyrok eta Tecnaliak; haren helburua da 4.0 industria indartzea eta nazioarteko merkatuan aitzindari bihurtzea makinetarako konektagarritasun-soluzioak garatzen ...

Azaroaren 15ean amaituko da gazte kalifikatuak kontratatzeko laguntzak eskatzeko epea

Azaroaren 15ean amaituko da gazte kalifikatuak kontratatzeko laguntzak eskatzeko epea. Laguntza horiek Sustapen Zinegotzigoak emango ditu, Donostiako Sustapenaren bitartez, eta Donostian proiektu berritzaileak sustatzeko eta garatzeko DonostiaINN programari dagozkio ...

DonostiaINN laguntzak eskatzeko azken egunak dira

Azaroaren 15ean amaituko da DonostiaINN laguntzak eskatzeko epea. Laguntza horiek Sustapen Ekonomikoko Zinegotzigoak eskaintzen ditu, Donostiako Sustapenaren bitartez, eta helburua da Donostian enpresa-proiektu berritzaileak sustatzen eta proiektu horien lehiatzeko ahalmena hobetzen laguntzea ...

Borja Cembrero donostiarraren NAIZ Fit aplikazioak irabazi du Santander YUZZ ‘Ideiak dituzten gazteak’ programako bigarren saria

Proiektuak YUZZ programaren Donostiako edizioa irabazi zuen. Donostiako Sustapenak kudeatzen duen Santander YUZZ Donostia zentroko Borja Cembrero Saraleguik irabazi du YUZZ programako bigarren saria. Zehazki, 20.000 euro jasoko ditu arropa online errazago erosteko balio duen Naiz Fit aplikazioa garatzen jarraitzeko ...

FacebookTwitterLinkedin